เครื่องฉายรังสีเร่งอนุภาค “Rapid Arc” อีกหนึ่งเทคโนโลยีทันสมัยที่โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์

ภาพแขกผู้มีเกียรติและสื่อมวลชนชมเครื่องฉายรังสีเร่งอนุภาค Rapid Arc สุดไฮเทค

เครื่องฉายรังสีเร่งอนุภาค Rapid Arc เป็นเครื่องฉายรังสีชนิดเร่งอนุภาคพลังงานสูงจากบริษัทแวเรียน ประเทศสหรัฐอเมริกาที่สามารถทำการฉายรังสีด้วยเทคนิคการฉายแบบหมุนรอบตัวผู้ป่วยหรือที่เรียกว่า Volumetric Modulated Arc Therapy และเรียกสั้นๆ ว่า “Rapid Arc” มีความพิเศษสุดตรงที่เป็นเทคนิคใหม่ซึ่งพัฒนามากขึ้นกว่าการฉายรังสีแปรความ เข้มสามมิติธรรมดา ด้วยวิธีการฉายรังสีแปรความเข้มหมุนรอบตัว ทำให้เนื้องอกได้รับปริมาณรังสีในปริมาณสูง และช่วยลดปริมาณรังสีใหกั้บอวัยวะข้างเคียงและเนื้อเยื่อปกติ เหมาะสำหรับโรคมะเร็งที่มีความซับซ้อน เช่น มะเร็งหลังโพรงจมูก มะเร็งบริเวณศีรษะและลำคอ มะเร็งปอดมะเร็งต่อมลูกหมาก หรือสำหรับอวัยวะทุกส่วนของร่างกายก็สามารถรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพเช่น กัน
นอกจากนั้น เครื่องฉายรังสีเร่งอนุภาค Rapid Arc ยังสามารถรองรับการฉายรังสีเทคนิค 2 มิติ 3 มิติ (3D-CRT) แปรความเข้ม 3 มิติ (IMRT) และเทคนิคการฉายแบบสี่มิติได้อีกด้วย

ประสิทธิภาพที่ดีขึ้นจากเครื่องฉายรังสีเร่งอนุภาค Rapid Arc

1. ผู้รับบริการได้รับความสะดวก สบาย รวดเร็วยิ่งขึ้น

ด้วยความที่การฉายรังสีแบบ Rapid Arc นี้เป็นเทคโนโลยีใหม่ล่าสุด พัฒนาขึ้นมาเพื่อลดเวลาในการฉายรังสีลงโดยคุณภาพในการรักษาดีขึ้นเครื่องฉาย จะหมุนรอบตัวผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องในหนึ่งรอบการหมุนจะมีการปรับรูปร่างของ ลำรังสี ปรับปริมาณรังสีไปพร้อมกับการปรับความเร็วของการหมุนของเครื่องฉาย เทคนิคนี้จะช่วยลดเวลาในการฉายรังสีให้เร็วขึ้นได้มากกว่าเทคนิคแปรความเข้ม สามมิติถึง 8-10 เท่า แปลง่ายๆ ว่าผู้ป่วยจะใช้เวลาในการฉายรังสีเพียง 2-5 นาที จากเดิมใช้เวลา 15-20 นาที ผู้ป่วยจะได้รับความสะดวกสบายในการรักษา ลดอาการปวดเมื่อยจากการกดทับเมื่อมีการนอนรักษาเป็นเวลานาน และสามารถใชชี้วิตตามปกติได้อย่างรวดเร็ว

รูปแผนการรักษา Rapid Arc &IMRT
Rapid Arc 627 MU	IMRT 2612 MU

ภาพแสดงการกระจายรังสี (บริเวณที่มีสี) ของภาพตัดขวางบริเวณอุ้งเชิงกรานด้วยเทคนิค Rapid Arc จะมีการครอบคลุมของรังสีบริเวณที่ต้องการรักษา (เส้นสีเหลือง) ได้ดีกว่า และ รังสีโดนอวัยวะปกติน้อยกว่าเทคนิค IMRT นอกจากนั้นแล้ว จะสามารถสังเกตได้อย่าง ชัดเจนว่า เครื่องฉายรังสีเร่งอนุภาค Rapid Arc จะใช้เวลาในการฉายรังสีน้อยกว่าเทคนิค แปรความเข้ม 3 มิติ หรือ IMRT โดยพิจารณาจากตัวเลขที่น้อยกว่า คือ Rapid Arc 627 MU < IMRT 2612 MU

เครื่องฉายรังสีหมุนรอบระนาบตวั ผู้ป่วยเพื่อให้ได้ปริมาณรังสีตรงตามแผนการรักษา

2. ประสิทธิภาพในการรักษาดีขึ้น

เมื่อสามารถปรับเปลี่ยนรูปร่างของลำรังสีตามขอบเขตของก้อนเนื้องอก จากการใช้อุปกรณ์กำบังรังสีแบบซี่ (Multi-Leaf Collimator: MLC) ก็ยิ่งทำให้การฉายรังสีแบบ Rapid Arc มีความแม่นยำตรงตามแผนการรักษาที่วางไว้มากยิ่งขึ้น นอกจากนั้นการควบคุมด้วยระบบคอมพิวเตอร์ที่มีความถูกต้องและแม่นยำสูงยัง ช่วยให้สามารถเพิ่มปริมาณรังสีได้สูงขึ้น จึงถือว่าเป็นแผนการให้รังสีที่ดีที่สุดในขณะนี้ ซึ่งนอกจากจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาแล้วยังเพิ่มโอกาสในการหายขาด จากโรคสูงยิ่งขึ้นด้วย ทั้งนี้น่าสังเกตว่าด้วยเทคนิคดังกล่าว ทำให้ผู้ป่วยนอนในห้องฉายแสงเป็นเวลาสั้นๆ ทำให้ลดความคลาดเคลื่อนที่อาจจะเกิดขึ้นจากการเคลื่อนไหวของผู้ป่วยใน ระหว่างการฉายรังสีลงได้อีกด้วย

ภาพแสดง Multi-Leaf Collimator (MLC) ซึ่งเป็นอุปกรณ์กำบังรังสีแบบซี่ที่สามารถปรับเปลี่ยนรูปร่างของลำรังสีได้ ตามขอบเขตของก้อนเนื้องอก

ภาพ A-D แสดงการกระจายของรังสี (บริเวณที่มีสี) ครอบคลุมก้อนเนื้อที่ต้องการรักษา (เส้นสีเหลือง)

3. ลดผลข้างเคียงจากการฉายรังสี

เมื่อเปรียบเทียบกับการฉายรังสีด้วยเทคนิคเดิมแล้ว พบว่าการฉายรังสีแบบ Rapid Arc ช่วยใหอวัยวะข้างเคียงได้รับปริมาณรังสีลดลงโดยเฉพาะอย่างยิ่ง อวัยวะที่ติดกับก้อนเนื้องอกหรือมีความทนต่อรังสีน้อย ทำให้ภาวะแทรกซ้อนจากการฉายรังสีเกิดขึ้นน้อยลง เช่น อาการน้ำลายแห้ง กระเพาะปัสสาวะอักเสบ และอาการถ่ายเป็นเลือดจากลำไส้อักเสบ เป็นต้น ส่งผลใหผู้รั้บการรักษามีคุณภาพชีวิตในระยะยาวที่ดีขึ้น

ภาพแสดงการกระจายรังสี (บริเวณทมีี่สี ) ของภาพตดั ขวางบริเวณช่องปากด้วยเทคนิค Rapid Arc จะมีการครอบคลุมของรังสีบริเวณที่ต้องการรักษา (บริเวณเส้นสีนํ้าเงินและแดง) ได้ดีกว่า และรังสีโดนอวัยวะปกติน้อยกว่าเทคนิค IMRT

4. เพิ่มความถูกต้อง แม่นยำในการฉายรังสี

การฉายรังสีแบบ Rapid Arc สามารถให้การรักษาได้อย่างถูกต้อง แม่นยำ เนื่องจากการติดตั้งระบบภาพนำวิถีภายในตัวเครื่อง หรือ On-Board Imager: OBI ซึ่งสามารถถ่ายภาพเอกซเรย์ และเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (Cone Beam CT: CBCT) เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของตำแหน่งการฉายรังสีก่อนทำการฉายรังสีจริงใหกั้บ ผู้ป่วย ทำให ้การรักษาถูกต้อง ตรงตามตำแหน่ง และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

การถ่ายภาพนำวิถี Image Guide Radiation Therapy (IGRT) บนเครื่องฉายรังสี Rapid Arc

การเช็คภาพ CBCT จากห้องฉายรังสี Rapid Arc ร่วมกับภาพจาก CT simulation (เอกซเรย์คอมพิวเตอร์เพื่อวางแผนการรักษาเพื่อตรวจสอบควมถูกต้องของตำแหน่ง การฉายรังสี
ทั้งหมดที่กล่าวข้างต้น ทำให้สามารถมั่นใจได้ว่าผู้ป่วยจะพบกับอีกหนึ่งนวัตกรรมการรักษาโรคมะเร็ง ที่แม่นยำขึ้น ใช้เวลาน้อยกว่าที่เคย รวมทั้งปลอดภัยจากผลข้างเคียงมากขึ้น เครื่องฉายเร่งอนุภาค Rapid Arc จึงเป็นเครื่องมือทางการแพทย์อีกเครื่องมือหนึ่งที่สะท้อนความพร้อมและมุ่ง มั่นของโรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ยกระดับสู่ความเป็นเลิศในการให้บริการทางการแพทย์ที่มีประสิทธิภาพสู่สากล และมีความทันสมัยอยู่เสมอ เพื่อคุณภาพชีวิตและสุขภาพที่ดีของผูรั้บการรักษาทุกคน